Z pokolenia w pokolenie na święta

Wzruszają Was świąteczne zwyczaje? Kochacie ten czas, w którym świat na chwilę przystaje i cieszy się maleńką Dzieciną? Uwielbiacie słuchać świątecznych historii? Poznajcie tę...

Święta kocham od zawsze. Uwielbiam te wszystkie przekazywane z pokolenia w pokolenie rzeczy, które sprawiają, że czujemy się częścią czegoś większego. Z panem Tomkiem Rudnickim znam się już bardzo długo, bo śpiewał w zespole ludowym Ślężanki, ale o tym, że ma tak piękne zwyczaje świąteczne powiedział mi jego zięć, Piotr, który zachwycił się nimi od pierwszej wspólnej Wigilii. Zadzwoniłam do pana Tomka i sami zobaczcie, jak piękna tradycja była u niego w domu.

Panie Tomku, i jak to u Was było?

- Posłuchaj. Choinkę u nas w domu ubierało się po obiedzie, a właściwie w takiej porze, bo obiadu nie było – obowiązywał post aż do wieczora. Kiedy zaświeciła pierwsza gwiazdka, na stole już stało dwanaście dań przygotowanych przez mamę: była kutia, ugotowana fasola, kompot z suszu, kluski z makiem – klusek u nas już nie ma, barszcz, uszka, pierogi z kapustą itd. Wszytko to na białym obrusie, pod którym było sianko.

To tak jak teraz w większości domów. Było coś innego jeszcze?

- Do domu przynosił ojciec snop siana związany powrósłem ze słomy – Dziada.

Co to jest powrósło?

- To tak skręcone specjalnie słoma lub siano.

Nauczy mnie Pan kiedyś jak się to robi?

- Nauczę Cię. Dziada stawiało się w kącie koło choinki. Pod stołem też było siano związane powrósłem z siana tym razem. Ojciec jak wchodził do domu to mówił:

„Dziś jest Chrystus narodzony

całemu światu ogłoszony.

Świat się weseli, niebo triumfuje,

gdy panna Maryja Dzieciątko piastuje.

Piastuje, piastuje Jezusa małego

dla zbawienia naszego.

Aby ta Dziecina pobłogosławiła 

w szczęściu i zdrowiu

niebu i Koronie,

komu życzę i tym winszuje.

Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”.

Korona to Ojczyzna oczywiście. I to mówienie się u nas zachowało.

Co było potem?

- Potem klękaliśmy i się modliliśmy. Ojciec łamał opłatek na tyle części, ile nas było i składaliśmy sobie życzenia. Każdy przy stole musiał zjeść ząbek czosnku – na zdrowie. Tak robimy do dziś.

Były jeszcze jakieś inne zwyczaje?

- Pamiętam jak moja siostra Maria była jeszcze panienką. Po kolacji pozbierała wszystkie łyżki. Wyszła przed dom i nimi dzwoniła. I się mówiło, że z której strony usłyszy szczekanie psa z tej strony przyjdzie do niej narzeczony.

To w tym roku tak zrobię (śmiech). A proszę mi powiedzieć, skąd pochodzili Pana rodzice, bo że z Kresów to wiem.

- Zrób i daj znać (śmiech). Pochodzili ze wsi Drohomirczany koło Stanisławowa. Ja się tam urodziłem. To stamtąd te wszystkie zwyczaje.

 Panu Tomkowi bardzo dziękuje za to, że podzielił się z nami świąteczną historią swojej rodziny. Ale chyba jeszcze piękniejsze jest dla mnie to, że nauczył swoje dzieci i wnuki kochać tę tradycję. Jakoś tak ciepło mi na sercu z myślą, że będą o niej wiedzieć ci, którzy przyjdą po nas. Jeśli szkoda Wam, że już klusek z makiem się u pana Tomka nie robi – zajrzyjcie do kroniki kulinarnej – tam znajdziecie przepis na nie z troszkę innych stron. A w ten szczególny czas życzę sobie i Wam, żeby wszystkie zwyczaje i tradycje prowadziły nas do tej maleńkiej Miłości, która ponad dwa tysiące lat temu narodziła się w stajence i przyniosła światu największy dar – zbawienie.