Młodzi coraz częściej wołają o pomoc

Do trzech szkół średnich w gminie Strzelin trafiły pierwsze egzemplarze publikacji „W lepszym stanie”, poświęconej zdrowiu psychicznemu młodzieży. To początek szerszej akcji, której pomysłodawcą w naszym powiecie jest Kacper Specylak, pracownik Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego i mieszkaniec Strzelina. Pod koniec października w szkołach odbędą się również spotkania ze specjalistami, a każdy uczeń ma otrzymać własny egzemplarz poradnika. 

Pomysł na akcję „wyrósł” – jak mówi Kacper Specylak – również z jego własnych doświadczeń i obserwacji. Sam wychował się w Strzelinie, tutaj chodził do szkoły podstawowej i średniej.

– Często młody człowiek słyszy: „czym ty się możesz martwić?”. Tymczasem czasy się zmieniły. Media społecznościowe bardzo mocno wpływają na samoocenę, poczucie własnej wartości czy porównywanie się z innymi. Źródeł kryzysów psychicznych wśród młodzieży jest dziś naprawdę wiele – mówi Kacper Specylak.

Nie tylko teoria

Publikacja powstała przy współpracy Dolnośląskiego Ośrodka Polityki Społecznej oraz stowarzyszenia „Mały Wielki Świat”. Jej przygotowanie zajęło kilka miesięcy.

Poradnik podzielony został na dwie zasadnicze części. Pierwsza w przystępny sposób mówi o emocjach, relacjach, wzajemnej życzliwości oraz sposobach radzenia sobie z napięciem. Wyjaśnia również różnicę pomiędzy chwilowo gorszym nastrojem a poważniejszym kryzysem psychicznym.

– Mówimy tam o takim podstawowym „BHP” wzajemnego traktowania się. Są ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne, wskazówki dotyczące budowania zdrowych relacji, ale również próba nazywania emocji po imieniu – wyjaśnia Specylak.

Publikacja wychodzi także poza okres szkolny i porusza pierwsze trudności, z którymi młody człowiek może zetknąć się po wejściu w dorosłość i rozpoczęciu życia zawodowego.

Druga część to „Dolnośląska mapa wsparcia”. Zawiera informacje o placówkach i instytucjach, w których można uzyskać pomoc psychologiczną, psychoterapeutyczną lub psychiatryczną. Są tam również telefony zaufania oraz kody QR prowadzące do miejsc, w których można szybko uzyskać pomoc, a także do aktualnych informacji i danych kontaktowych.

Najpierw trzy szkoły

Pierwsze egzemplarze trafiły już do trzech szkół średnich w gminie Strzelin. Książki znalazły się m.in. w szkolnych bibliotekach i mają być wykorzystywane podczas godzin wychowawczych, poświęconych zdrowiu psychicznemu.

– Po rozmowach z dyrektorami zobaczyłem, że już od pierwszych dni września szkoły mierzą się z naprawdę trudnymi historiami. Dotyczy to zwłaszcza młodzieży, która dopiero przyszła ze szkół podstawowych i musi odnaleźć się w nowym środowisku – mówi.

Jak zaznacza, dyrektorzy i nauczyciele często dostrzegają, że młody człowiek ma trudności z odnalezieniem się w grupie lub nie radzi sobie z relacjami rówieśniczymi. Nie zawsze jednak szkoła ma możliwość rozwiązania problemów, których źródło znajduje się poza jej murami.

Specylak podkreśla, że bardzo dobrze ocenia reakcję dyrektorów oraz Zarządu Powiatu Strzelińskiego na przedstawiony pomysł.

– Od początku spotkałem się z bardzo dużą otwartością. Dziękuję za wsparcie i odpowiedzialną postawę Zarządowi Powiatu. Dyrektorzy chętnie przyjęli podręczniki i od razu zaczęliśmy rozmawiać o problemach, z którymi mierzą się uczniowie. To było dla mnie potwierdzenie, że ta inicjatywa jest potrzebna i nie została wymyślona w oderwaniu od rzeczywistości – zaznacza.

Blisko półtora tysiąca uczniów

Na przekazaniu książek akcja się nie zakończy. Pod koniec października w każdej z trzech szkół ma odbyć się osobne spotkanie poświęcone zdrowiu psychicznemu.

Według przedstawionych danych obejmie ono łącznie blisko półtora tysiąca uczniów. Organizatorzy, chcąc zapewnić jak najwyższą jakość wykładów, celowo zrezygnowali z jednego dużego wydarzenia na rzecz trzech mniejszych prelekcji.

W spotkaniach mają uczestniczyć autorka publikacji – psycholog dr Luba Ślósarz z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu oraz specjaliści zajmujący się zdrowiem psychicznym. – „W dobrym stanie” to praktyczny poradnik o zdrowiu psychicznym, w którym dzielę się wiedzą z zakresu psychologii i psychoterapii oraz pokazuję, jak można z niej korzystać w codziennym życiu. Pokazuję w nim techniki stosowane w psychoterapii, przede wszystkim wywodzące się z terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT) oraz terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), które mogą pomagać w radzeniu sobie ze stresem, silnymi emocjami i trudnymi sytuacjami. Poradnik uwzględnia potrzeby osób na różnych etapach życia. Znajdziemy w nim m.in. treści skierowane zarówno do młodzieży, jak i seniorów. Zawiera również praktyczne wskazówki dotyczące różnych obszarów codziennego życia, związków, rodzicielstwa, relacji z innymi czy funkcjonowania zawodowego – wyjaśnia dr Luba Ślósarz.

Dodajmy, że po wspomnianych prelekcjach każdy uczeń i każda uczennica mają otrzymać własny egzemplarz poradnika.

– Chcemy, żeby ta książka trafiła do plecaka, a później do domu. Być może zobaczy ją wtedy rodzic. Być może ktoś sięgnie do niej dopiero wtedy, gdy przyjdzie słabszy moment. Oby nigdy nie była potrzebna, ale jeśli będzie, dobrze, żeby była pod ręką – podkreśla Kacper Specylak.

„Najłatwiej problem zauważy rówieśnik”

Autor lokalnej inicjatywy zwraca również uwagę na rolę samych uczniów. To właśnie kolega lub koleżanka z klasy mogą jako pierwsi dostrzec zmianę zachowania osoby, z którą codziennie spędzają wiele godzin.

Kacper Specylak przywołuje również niepokojące dane dotyczące kryzysów psychicznych wśród dzieci i młodzieży. Jego zdaniem pokazują one, że system pomocy nie zawsze nadąża za skalą problemu.

– Według GUS, w skali kraju to 2 tysiące prób samobójczych wśród dzieci i młodzieży, 40% nastolatków miewa myśli samobójcze, a czas oczekiwania na dostęp do psychiatry dziecięcego to ponad 240 dni. Te dane są zatrważające, a nie wszystkie dzieci mogą liczyć na pomoc w domu. Dlatego musimy oddolnie walczyć o ich bezpieczeństwo i zapobiegać tym nieszczęściom – twierdzi Kacper Specylak...

Cały artykuł zamieściliśmy w 36 (1321) wydaniu papierowym Słowa Regionu.